Banner Collegium Polonicum

„Narracje o miastach podzielonych w Europie Środkowej” - prezentacja monografii

Dyskusję z udziałem autorek – Kamilli Dolińskiej i Elżbiety Opiłowskiej (Ośrodek Badań Regionalnych i Obszarów Pogranicza/Instytut Socjologii/Uniwersytet Wrocławski), moderować będzie Dagmara Jajeśniak-Quast (Centrum Interdyscyplinarnych Studiów o Polsce Uniwersytetu Europejskiego Viadrina we Frankfurcie nad Odrą). Zapraszamy 7 czerwca br. o godz. 18.00 do biblioteki Collegium Polonicum.

Monografia jest wynikiem projektu badawczego (De/Re)Konstruowanie granic — narracje i imaginacje o miastach podzielonych w Europie Środkowej w perspektywie porównawczej, realizowanego w latach 2019-2023 przez zespół badawczy Ośrodka Badań Regionalnych i Obszarów Pogranicza w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Wrocławskiego (w składzie: Kamilla Dolińska, Justyna Kajta, Julita Makaro, Natalia Niedźwiecka-Iwańczak i Elżbieta Opiłowska).

Jako przedmiot eksploracji autorki wybrały dwa miasta podzielone – Cieszyn/Czeski Cieszyn na polsko-czeskim i Słubice/Frankfurt n. Odrą na polsko-niemieckim pograniczu. W centrum dociekań znalazł się proces de-/re-konstruowania granic, zarówno tych terytorialno-politycznych, które stanowią warunek sine qua non miast podzielonych, jak i społecznych, kreowanych w dyskursach, praktykach społecznych czy projektach ideowych. By opisać ten proces wsłuchały się w opowieści mieszkańców, miejskich elit oraz samego miasta, które – określając rzecz metaforycznie – również o sobie opowiada. 

"Rozpoczynając na początku 2019 roku projekt badawczy dotyczący narracji i imaginacji o miastach podzielonych nie przypuszczałyśmy, jak bardzo ulegną zmianie okoliczności mające wpływ na postrzeganie granic i pograniczy. Już wcześniejsze kryzysy sugerowały, że procesy demokratyzacji, „zszywania Europy” po upadku komunizmu i kreowania transnarodowego społeczeństwa mają istotne ograniczenia. Jednakże dopiero pandemia Covid-19 i wojna w Ukrainie pokazały, jak szybko zacierające się czy wręcz „niewidzialne” granice w Europie, zamanifestowały swoją obecność w postaci płotów i murów, kontroli granicznych, segregacji etnicznej czy też dyskursów wokół „innych”, „obcych”, „niebezpiecznych”, uaktywniając na nowo narodowe klisze i dawne uprzedzenia" – mówią autorki.

Projekt był finansowany przez Narodowe Centrum Nauki. Publikacja ukazała się nakładem wydawnictwa Scholar i jest bezpłatnie do pobrania na stronie scholar.com.pl

O autorkach:

dr hab. Kamilla Dolińska – socjolożka, kierowniczka Zakładu Socjologii Pogranicza Uniwersytetu Wrocławskiego; członkini zespołu Ośrodka Badań Regionalnych i Obszarów Pogranicza oraz wiceprzewodnicząca Sekcji Socjologii Etniczności PTS. Jej zainteresowania badawcze skupiają się głównie wokół granic i pograniczy, wielokulturowości i zróżnicowania etnicznego oraz problematyki mniejszości narodowych i etnicznych. 

dr hab. Elżbieta Opiłowska, prof. UWr – socjolożka, kierowniczka Ośrodka Badań Regionalnych i Obszarów Pogranicza w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Wrocławskiego. Absolwentka Uniwersytetu im. Marii Curie-Skłodowskiej, Uniwersytetu Lipskiego oraz Uniwersytetu Europejskiego Viadrina. W swoich badaniach i publikacjach zajmuje się tematyką granic i pograniczy, relacji polsko-niemieckich, europeizacją oraz pamięcią zbiorową. Odbyła wiele staży zagranicznych, ostatnie w UniGR-Center for Border Studies (Uniwersytet Luksemburski) oraz Robert Schuman Centre (European University Institute, Florencja).

Narracje o miastach podzielonych